Dziewczynka, naturalne zabawki,katie-emslie--unsplash

Prawidłowy rozwój dziecka w wieku przedszkolnym

Wiek przedszkolny to bardzo dynamiczny czas zmian rozwojowych dziecka w sferze fizycznej oraz społecznej, poznawczej, komunikacyjnej i emocjonalnej. Jest to okres, w którym dziecko stopniowo oddziela się od rodziców, rozwija zdolności samoregulacji oraz autonomię. W tym czasie potrzebuje swobody – poznaje świat, zaspokaja swoją ciekawość, a dorośli powinni mu to umożliwić. Dzięki coraz lepszej integracji zmysłów tj. dotyku, czucia głębokiego, równowagi, a w tym okresie zwłaszcza wzroku i słuchu, rozwija się u dziecka reakcja na bodźce złożone, co pozwala mu postrzegać rzeczywistość jako coraz bardziej integralną całość.

Przedszkolak staje się coraz bardziej sprawny w zakresie motoryki dużej, czyli umiejętności do poruszania się w przestrzeni (np. bieganie, skakanie) oraz motoryki małej, to jest zdolności do prawidłowego posługiwania się przedmiotami za pomocą dłoni (np. wycinanie, rysowanie). Dodatkowo dziecko coraz lepiej radzi sobie z czynnościami samoobsługowymi tj. ubieraniem się, myciem zębów czy posługiwaniem się sztućcami.

Jak pomóc dziecku w rozwoju?

Jeśli chcemy, aby dziecko łatwiej opanowało nową umiejętność lub szybciej zapamiętywało nowe pojęcia, należy dostarczać mu dziecku dużo bodźców, aby jego doświadczenia były bogatsze i trwalej zapamiętane. Jeśli chcemy, by dziecko np. szybko rozpoznawało pewne przedmioty, najszybciej umożliwi mu to jego oglądanie, dotykanie, wąchanie czy usłyszenie naturalnego dźwięku, a nie tylko pokazanie obrazka. Uwaga i koncentracja będą tym większe i lepiej rozwijane, im ciekawsze i bardziej zróżnicowane sensorycznie będzie działanie. 

W trakcie zabawi ćwiczeń warto pamiętać o czasie, w jaki dziecko potrafi się skupić swoją uwagę, a ta zależna jest od wieku i dynamicznie się zmienia. Umiejętność skupienia trzylatka to ok 5-10 min, w przypadku cztero- i pięciolatka to czas ten się wydłuża, a sześciolatek potrafi się skoncentrować już przez ok. 20 min. Poniżej ściągawka, co Wasza pociecha powinna już umieć na różnych etapach – pamiętajcie, że granice rozwoju są dość płynne, więc jeśli nie zauważacie znaczących odchyleń, nie ma powodu do niepokoju.

Czterolatek najczęściej umie już:

  • jeździć na 4-kołowym rowerze
  • układać puzzle z kilku kawałków
  • kopać, łapać i rzucać dużą piłką
  • wykonywać proste budowle z klocków
  • ubierać się i rozbierać (bez zapinania guzików i wiązania sznurowadeł)
  • biegać, zmieniając dynamicznie kierunek
  • naprzemiennie wchodzić i schodzić po schodach 
  • poprawnie trzymać kredkę
  • pozbierać drobne przedmioty np. koraliki

Pięciolatek potrafi:

  • grać w niektóre gry z wykorzystaniem piłki
  • podskakiwać na jednej nodze
  • pisać kilka liter
  • używać do jedzenia noża i widelca
  • odwracać ubranie na prawą stronę
  • wieszać rozpinane ubranie na wieszaku
  • uczyć się jeździć na rowerze dwukołowym
  • wykonywać bardziej złożone czynności np. bieg i skok, bieg i kopnięcie piłki czy chwyt i rzut piłką  

Sześciolatek powinien umieć:

  • chodzić po narysowanej cienkiej linii
  • skakać przez skakankę
  • jeździć na rowerze dwukołowym
  • uczyć się jeździć na łyżwach, rolkach, pływać
  • wykorzystywać w zabawie posiadaną wiedzę
  • zapinać guziki
  • samodzielnie się umyć
  • lepić z plasteliny
  • ciąć sprawnie nożyczkami

Łącz różne zmysły, wykorzystuj zainteresowania

Aby rozwój dziecka przebiegał prawidłowo w okresie przedszkolnym należy wspierać każdy jego zmysł. Jeśli przedszkolak wykazuje zainteresowanie muzyką, to można nie tylko jej słuchać, ale też grać na różnych przedmiotach, śpiewać, zainicjować zabawy ruchowe. Jeśli lubi rysować, to warto jest umożliwić mu malowanie palcami po różnych fakturach, a nie tylko po kartce z użyciem pędzla. Ćwiczenia dłoni tj. motoryki malej to nie tylko najpopularniejsze kolorowanie. To też wszystkie ruchy wkładania, wyjmowania, nawlekania, zgniatania, rozrywania, rozciągania, łapania, ściskania, rozbijania i wiele innych. Nie można zapomnieć również, że aby uzyskać precyzję ruchu ręki, niezbędne jest prawidłowe napięcie mięśniowe całego ciała. A to dziecko ćwiczy przez codzienne zabawy ruchowe angażujące całe ciało, np. bieganie, jazda na rowerze czy hulajnodze, skakanie na trampolinie, gra w piłkę. 

Wszystko z rozsądkiem

Warto przy tym pamiętać, że dziecko należy stymulować, ale nie „przestymulować”. Jest to znacząca różnica. Stymulacja wzrokowa i słuchowa jaką dzieci mają zapewnioną przez zbyt długie oglądanie telewizji czy korzystanie z komputera, nie jest dla nich korzystna. Jednak w obecnych czasach nie da się uniknąć kontaktu z nowymi technologiami –bardzo dużo zależy od dorosłych i ich pomysłu, w jaki sposób będą wprowadzać dziecko w wirtualny świat. Rolą rodzica jest pokazanie, jak technologię można wykorzystywać mądrze i wybierać te rzeczy, które rzeczywiście nas rozwijają lub w widoczny sposób pomagają na co dzień. Wszystko należy wykorzystywać z umiarem, a czas poświęcony rozrywkom przed ekranem powinien być adekwatny do wieku. Aby rozwój przedszkolaka przebiegał prawidłowo warto zadbać o angażowanie wszystkich siedem zmysłów w równym stopniu.



BIBLIOGRAFIA:

  1. [www] https://fdds.pl/baza_wiedzy/rozwoj-dziecka-wieku-4-6/
  2. J. Matejczuk, Rozwój dziecka Wiek przedszkolny, Niezbędnik Dobrego Nauczyciela, Wydanie I Tom 2 , Wyd Instytut Badań Edukacyjnych
  3. A.Charęzińska , Integracja sensoryczna dla przedszkolaka, [www] https://www.tatento.pl/a/1176/integracja-sensoryczna-dla-przedszkolaka
  4. M. Kunicka-Porwisz, A. Grabowska, Jak możemy wspierać prawidłowy rozwój integracji sensorycznej dziecka?, [www] https://gruchotki.pl/blog/jak-mozemy-wspierac-prawidlowy-rozwoj-integracji-sensorycznej-dziecka
  5. K. Dymaczewska, Jak wspierać rozwój dziecka zgodnie z założeniami teorii integracji, [www] https://www.osesek.pl/wychowanie-i-rozwoj-dziecka/rozwoj-dziecka/626-rozwoj-dziecka-zgodnie-z-teoria-integracji-sensorycznej.html
  6. M. Pietrzycka,  Technologie informacyjno-komunikacyjne a dzieci w wieku przedszkolnym – model szans i zagrożeń, Edukacja – Technika – Informatyka, nr 4/18/2016, str. 251-256

Na tej stronie korzystamy z plików cookies, aby zapewnić jak najlepsze doświadczenia naszym użytkownikom. Szczegółowe informacje na temat wykorzystywania ich oraz zarządzania nimi znajdziesz w linku dotyczącym Polityki Cookies.